Lezing: Dilemma’s in oorlogstijd

Op zondagavond 3 mei a.s. houdt onze wijkgenoot Just Stam in het kader van de Leeuwendaallezingen en 75 jaar bevrijding een lezing over “Dilemma’s in oorlogstijd”. Normaal zou hij deze lezing in de Leeuwendaalkerk hebben gegeven, maar als gevolg van de Corona-crisis is nu voor een livestream gekozen. Zie voor meer info: https://lezingen.leeuwendaalkerk.nl/lezingen/75-jaar-bevrijding/.   

Stolpersteine (struikelstenen)

Stolpersteine (struikelstenen)  in Leeuwendaal

Struikelstenen is een project van de Duitse kunstenaar Gunther Demnig. Het is een eerbetoon aan slachtoffers van het nationaalsocialisme :Joden, maar ook Sinti, Roma, politiek gevangenen, homoseksuelen, Jehova’s getuigen en gehandicapten.

Door de uitspraak van een scholier kwam hij op de naam: Men valt niet over de Stolpersteine, je struikelt met je hoofd en je hart.

Hoe kwam Demnig op het idee?

Op 16 december 1992 plaatste Demnig voor het stadhuis van Keulen een steen  met daarop een messing plaatje met de eerste regels van het bevel van Himmler tot  deportatie van duizend Roma en Sinti. Een project was geboren. Inmiddels liggen er in heel Europa meer dan 75.000 stenen. Lange tijd maakte Demnig de stenen zelf. Maar door de overweldigende  belangstelling wordt hij ondersteund door een bevriende kunstenaar en is zijn project in een stichting ondergebracht.

De stenen zijn van beton met een messing plaatje waarop naam, geboorte-en sterfdatum van vermoorde personen staan. De kunstenaar legt de eerste steen meestal zelf in een gemeente. Nabestaanden moeten zelf het initiatief nemen voor plaatsing soms duurt het wel een jaar voordat de steen gereed is.

Voor wie liggen struikelstenen in Leeuwendaal? Wie waren zij?

Op het adres Vondellaan 5 liggen stenen ter nagedachtenis aan Salomon (Sally) Koekoek en zijn vrouw Helena (Zus) Koekoek-Akker.

Helena trouwt op 25 maart 1942 met Salomon Koekoek. De inzegening vindt plaats in “De Sjoel”, gevolgd door het burgerlijk huwelijk op het gemeentehuis. ’s Avonds is er een diner thuis, want joden mochten niet meer naar een restaurant . Het echtpaar duikt onder bij de moeder van Sally, die een pension heeft in Den Haag. Daar worden zij verraden en gedeporteerd. De moeder van Sally, Mietje Koekoek-Bachrach, wordt evenals Zus, op 3 september 1943 vergast in Auschwitz. Sally verblijft nog 7 maanden in Auschwitz en komt om op 31 maart 1944.

Bij Prins Hendriklaan 9 liggen 3 stenen voor David Akker en Frida Akker-Meijer en hun dochtertje Dineke.

David Joseph (Do) Akker trouwt in 1939 “met de handschoen” met Frida Meijer, een Duitse slagersdochter uit een dorp in Nedersaksen. Zo kon zij Duitsland ontvluchten. Zij verblijven enige maanden aan de Vondellaan 5. Do en zijn inmiddels zwangere vrouw Frida verhuizen naar de Prins Hendriklaan 9. In 1941 krijgen zij een dochtertje: Diena Hilde. Het meisje is veel te vroeg geboren en blijkt gehandicapt te zijn.

Het gezin wordt bij een van de eerste razzia’s in Rijswijk in 1942 opgepakt. Via Westerbork worden zij naar Auschwitz gedeporteerd  en direct bij aankomst op 5 november 1942 omgebracht.

Do sterft op 31 maart 1943 ergens in Midden-Europa

Tot slot vinden we stenen bij Mauritslaan 15 voor Gabriel Waisvisz en Lientje Waisvisz-v.Engers .

Over hen is weinig bekend . Zij zijn in 1943 gedeporteerd en op 4 april 1943 vermoord in Sobibor.

Ter nagedachtenis aan deze bewoners van Leeuwendaal  plaatste Gunther Demnig op 22 februari 2015 de struikelstenen.

Nora Groot

Met dank aan de Historische vereniging Rijswijk

Koningsdag 2020


Vanwege de afgekondigde maatregelen zullen we dit jaar geen Koningsdag vieren rond onze kastanjeboom…
Jammer, maar hopelijk zijn we er volgend jaar allemaal gezond weer bij!
Het Oranjecomité

Maandag 27 april is het alweer zover: Koningsdag rond onze geliefde kastanjeboom.

Het programma is weer aantrekkelijk voor iedereen tussen 1 en 111: kindervrijmarkt, fanfare, proosten met oranjebitter, kinderspelen, bar, eten en muziek. Afgelopen jaar was de band een groot succes: er werd volop gedanst! Ook dit jaar zal er weer een topband op het podium staan en kunnen we met de voetjes van de vloer. Op veler verzoek keert de Strijd der Titanen terug. Dus begin vast met het formeren van je straatteam, we verwachten veel inschrijvingen! 

Het gedetailleerde programma valt in april in de bus. En hou de boom in de gaten voor nieuws!

Het Oranjecomité is druk met alle voorbereidingen. Op de dag zelf, zijn zeker extra handen welkom. Dus wil je helpen als vrijwilliger (bar, kinderspelletjes, etc) of heb je een EHBO-diploma en kan je een paar uur paraat zijn, geef je op via vrijwilligers@ocleeuwendaal.nl 

De dag zelf bestaat alleen voor én door de wijk gezamenlijk. Wij kijken er al naar uit. Hopelijk zien we velen van jullie op 27 april!

Het Oranjecomité 

Maarten, Steve, Annemarie, Iris, Anne-Geer, Ingrid

Kinderen In De Wijk

Wintercolumn Mariëlle Hofstede: kinderen in de wijk
In mijn herinnering sneeuwde het vroeger elke winter. We bouwden flinke sneeuwpoppen en zelfs een halve iglo. Eén winter ijzelde en vroor het zó hard dat we op de weg konden schaatsen! We waren de hele dag buiten en kwamen pas aan het einde van de dag binnen, met gevoelloze handen en voeten die begonnen te tintelen als we weer warm werden.

Ik ben benieuwd hoe mijn kinderen zich de winters later zullen herinneren. Een iglo bouwen is er nog niet van gekomen, maar we hebben al wel een aantal sneeuwpoppen kunnen maken en flink sneeuwballen kunnen gooien. Ze halen de sneeuw van de voorruiten van de auto’s, zodat er strepen achterblijven. Het is leuk om sneeuwballen naar elkaar te gooien, maar ook tegen ons raam. Dan blijven daar namelijk grote sneeuwstippels achter.

Er is een winter geweest dat ik met mijn kinderwagen de wijk niet uit kon, omdat de sneeuwschuiver een flinke sneeuwwal had geschoven om de doorgaande wegen rondom sneeuwvrij te maken. Ook heb ik wel eens met een huilend kind in de kinderwagen en een huilend kind onder mijn arm door de sneeuw lopen ploeteren, op weg naar huis. Maar dat kan ik me vooral heel goed herinneren, zij waarschijnlijk niet.

Toch denk ik dat mijn kinderen later ook denken dat wij strenge winters hadden. Want zodra het sneeuwt, gaan we naar buiten en dan maak ik natuurlijk foto’s. Eén keer lag er voldoende sneeuw om ze met de slee naar school te brengen en ze ook weer met de slee op te halen. Dat was natuurlijk fantastisch! En we hebben een middag kunnen sleeën van de heuvel naast de laan van Hoornwijk. Pas toen hun lippen blauw en hun handen rood waren wilden ze weer naar huis.

Winter betekent ook dat we de vogeltjes weer gaan voeren, sneeuw of geen sneeuw. Ik koop een grote zak pelpinda’s. En ik zoek grote naalden op en leg alvast pleisters klaar. Natuurlijk kun je een pindaslinger ook kant-en-klaar kopen, maar het zelf rijgen vinden mijn kinderen toch echt leuker. Tevreden hangen ze na het harde werken de slinger in de boom, wachtend op de schattige meesjes die eraan zullen gaan hangen. De volgende dag komen er een stuk of vier halsbandparkieten die de slinger binnen een uur helemaal slopen. Het loopt soms wat anders dan verwacht of gehoopt, maar óók voor de halsbandparkieten is het ten slotte winter.

Deze column heeft u kunnen lezen in de wintereditie 2019 van Leeuwendeel. De gehele wijkkrant kunt u hier teruglezen: http://wijkvereniging-leeuwendaal.nl/category/wijkkrant/oude-kranten/. De volgende wijkkrant komt half maart 2020 uit. Wilt u iets kwijt aan uw wijkgenoten? Mail dan uw bijdrage vóór 9 februari naar wijkkrantleeuwendeel@gmail.com.